Kardeşlik Temalı Bir Futbol Anlatısı: Renklerin Kardeşliği

Kardeşlik Temalı Bir Futbol Anlatısı: Renklerin Kardeşliği

Betül Tipi Özkan | 30.06.2021


Yavru Aslan kitabı Hep Kitap yayınevi tarafından 2018 yılında birinci baskısı yapılan Bilgin Adalı’nın kaleme aldığı Renklerin Kardeşliği serisinin ilkidir. Anlatı, ormanda anne babasıyla yaşayan Yavru Aslan’ın babası tarafından insanların yaşadığı kente getirilmesiyle başlar. Bu kısma kadar bir fabl havasında ilerleyen hikâye bu kısımdan sonra insanlarla hayvanların konuşarak anlaşabildiği bir kurguya evrilir. Öyle ki Aslan Baba’nın insan arkadaşları vardır ve yavru Aslan babasının insan dostlarıyla birlikte futbolla ve Galatasaray (Cimbom) takımıyla tanıştırılır. Yavru Aslan tribün, faul, taraftar gibi futbola ait terimleri öğrenir. Futbol maçı izlerken tribünlerdeki seyirci tutumuna dair bilgi sahibi olur. En çok şaşırdığı husus da rakip takımın oyuncusuna faul yapıldığı takdirde yuhalamasının Cimbom taraftarları tarafından yadırganması olur.

 

Aklında tek bir soru vardır, kötülük her zaman kötülük değil midir? Karşı takım adına yapılan kötülüğe sessiz kalmak reva mıdır? Yavru Aslan’ın ormandan arkadaşı Baykuş bir bilgedir. Aklını karıştıran bu soruları Baykuş’a sorarak ona danışır. İyilik ve kötülük kavramlarının anlamını sorar. Ve birlikte aslında karşı takıma da olsa faul yapmanın alkışlanacak değil kınanacak bir davranış olduğuna karar verirler. Baykuş bir sonraki maçtan önce Galatasaray bayrağıyla sahayı turlamasını tavsiye eder. Bunun nedenini anlayamasa da Yavru Aslan denileni yapar ve onun bu hareketi Galatasaray taraftarlarının coşkusuyla karşılanırken karşı takımın antipatisini kazanır. Neticede Cimbom bayrağı kendisine hediye edilir ve onu Baykuş’a götürür. Bir sonraki maçtan önce Baykuş o bayrağın üstüne: “Kibar bir taraftar, hangi takımdan olursa olsun, sporcuların iyi hareketlerini alkışlar, kötü hareketlerini kınar. Gerçek spor severlik bunu gerektirir” (38) yazar. Yavru Aslan bu pankartı bir sonraki maçta, arkadaşı Sarı Kanarya ile birlikte sahada gezdirir. Tüm taraftarlar önce çok şaşırırlar daha sonra ise bu güzel hatırlatmadan memnun olurlar. Karşılaşma boyunca da pankartta yazana uygun taşkınlığın, kabalığın olmadığı her atılan golün tüm taraftarlarca sevinçle karşılandığı bir tavır hâkim olur. Alınması gereken ibretin hemen alındığı ve anında uygulamaya geçildiği ideal bir dünyadır Yavru Aslan’ın dünyası… Kitabın son pasajında Yavru Aslan Baykuş’un yanına gider ve beş yılda bir çiçek açan, çiçeklerinde her rengi barındıran bir orkidenin açışını izlerken bulur onu. Baykuş, bu çiçeği Dünya’daki renklere, insan ve kültür çeşitliliğine ve o renklerin bir aradalığından doğan kardeşliğe teşbih eder. Bu çiçek serinin ilerleyen bölümlerinde yeniden karşımıza çıkacaktır.

 

Serinin ikinci kitabı olan Yavru Kartal da aynı temanın kartal ailesi tarafından yaşanılanıdır diyebilirim. Buradaki kartal Beşiktaş takımını sembolize etmektedir. Kurgunun işleyişi birinci kitaba çok benzer. Hikâyemiz, Yavru Kartal’ın babası Kara Kartal ile uçmayı öğrenmesiyle başlar. Babası Yavru Kartal’ın uçmayı iyice kavradığından emin olunca onun yeterince büyüdüğüne karar verir ve onu insanların dünyasına, kendi simgesi oldukları Beşiktaş takımının maçına götürür oradaki dostlarıyla tanıştırır. Yavru Kartal futbol maçı esnasında taraftarların öfke dolu ve ölçüsüz davranışları karşısında tıpkı daha önce Yavru Aslan’ın yaşadığı gibi hayrete düşer. Güzel olan golü rakip takımın yuhalaması, rakip takıma yapılan faule kesilen cezanın haklı görülüp tepki toplaması gibi davranışları bir türlü anlamlandıramaz. “İyi ve güzel olan her şeyin herkes tarafından alkışlanması gerekmez miydi?” (28) “Güzellik ve başarı her zaman herkes tarafından alkışlanmalıydı. Orman halkı hep böyle yapıyordu” (28). Kafasına takılan bu soruları bilge dostu Rüzgâr’a sorar. Rüzgâr Yavru Kartal’a hayata dair öğütler verir. Bu öğütler kitapların ana teması olan; sevgi, barış, kardeşlik, iyilik ve güzellik temalıdır. Bir yanlış hareket hemen doğrusuyla düzeltilir. Rüzgâr Yavru Kartal’ı tenis maçına götürür. Orada izleyicilerin yapılan her bir iyi hamleyi alkışladıklarını görür. Böylece davranışlarında aşırıya kaçmadan da maç izlenebileceğinden bir kere daha emin olmuş olur. Futbol maçının da böyle izlenebilmesinin mümkün olduğunu anlar. (33) Rüzgâr ile aralarında geçen bu diyalog neticesinde Yavru Kartal futbol maçlarındaki kendisini ziyadesiyle rahatsız eden bu durumu düzeltmek için harekete geçmeye karar verir. Ertesi sabah Yavru Kartal, Sarı Kanarya ve Yavru Aslan üç büyük takımın temsilcileri ormanda buluşup taraftarların ölçüsüz, hoyratça ve kötü olan davranışlarını düzeltmek adına bir plan yapmak için buluşurlar. Ormana vardıkları sırada Yavru Aslan renklerin kardeşliğini sembolize eden orkideyi sulamaktadır. En nihayetinde hep birlikte hazırladıkları bütün takımların renklerini taşıyan pankart, flama, slogan ve kardeşlik temalı gösterileriyle tribünlere gereken dersi verirler. “Spor dostluktur, renklerin kardeşliğidir, düşmanlık değil!” (40) mesajını tüm taraftara açıkça ulaştırırlar. Taraftar ise hemen bu gösteriden gereken dersi alırlar. Zaten anlatıda bu hep böyledir. Kötü bir davranış sergilenince hemen peşinden anlatıcının parmağı havada sallanmaya başlar.  Yanlış olan hareket -bayraklar, pankartlar açılarak- doğrusuyla düzeltilir. Bu heyecanlı şovdan sonra tam karşılaşma başlayacakken, bundan sonrası serinin son kitabı olan Sarı Kanarya’da diye merak uyandırılarak serinin ikinci kitabı sona erer.

 

Renklerin kardeşliği 3 Yavru Kanarya serinin üçüncü kitabıdır. Hikâye Fenerbahçe-Galatasaray maçına kaldığımız yerden devam eder. Maçın başında Galatasaray takımının attığı gole hem kendi taraftarları hem de Fenerbahçeli taraftarlar sevinç gösterisinde bulunur. Bizim kafadarlar mesajlarının gereken yere ulaştığını görüp çok sevinirler. Böylelikle birinci yarı hiçbir kötü olay yaşanmadan sona ermiş olur. Bu esnada maç spikerinin ağzından anlatıcının bastıramadığı coşkusu âdeta göz kırpar. “Yaşasın Cimbom! Yaşasın Sarı Kanarya! Yaşasın güzel hareketlerle alkışlamayı bilen taraftarlar!” (13). Neticede maçı 2-1 Fenerbahçe takımı kazansa da her iki takımın da oyuncuları ve taraftarları birlikte sevinç gösterileri yaparlar. Üç takımın da temsilcisi olan Yavru Kartal, Yavru Aslan ve Sarı Kanarya’nın renklerin kardeşliği temalı çabaları, gösterileri boşa gitmemiş; taraftar da oyuncu da gereken mesajı tek seferde almış ve uygulamaya geçirmiştir. Serinin son kitabının devamında, Türkiye Milli Takımı Avrupa Şampiyonasına hazırlanması ve icra edilmesi aşamaları bizim üç kafadarın “renklerin kardeşliği” mesajını öğretmesi sürecine dönüşür. Bu süreç boyunca da tüm iyi hareketler alkışlanırken kötü hareketler tüm taraftarlarca yuhalanmaya başlanmıştır. Neticede, Milli Takım Avrupa üçüncüsü olurken anlatıdan elimizde kalan sevinç: “Renklerin kardeşliğini tüm dünyaya duyurmak, taraftarların ve sporcuların birbirine karşı kibar davranması gerektiğini anımsatmak” (49) olmuştur. Ertesi gün dünya basınında birçok gazete: “Renklerin kardeşliği kazandı.” başlığını manşet yapmıştır (50).

 

Sonuç olarak, adından da anlaşılacağı üzere Renklerin Kardeşliği serisi futbol severlerin aşırı fanatik, kaba ve kötü olan davranışlarının yanlışlarını tek tek düzeltip yerine örnek davranış kalıpları yerleştiren idealize edilmiş bir anlatıdır. Kötüye kesin bir dille bu kötü, iyiye kesin bir dille bu iyi diyen bir metindir. Renklerin Kardeşliği adlı bu seri, futbol ve Türkiye’nin üç büyük takımı teması ile bile futbol sever, takım tutan çocuk okur için ilgi çekici bir mahiyettedir. Söz konusu üç takımın temsilcileri olan hayvanları konuşturmak da bir o kadar ilginç ve anlatıya eğlence katan bir unsur olmuştur. Ayrıca, taraftarların yaygın olan öfke dolu davranışlarına karşılık kardeşlik, sportmenlik temalı bir çocuk kitabı serisi sunması bakımından kıymetlidir. Anlatıda bir yandan sevgi, barış, iyilik, güzellik teması yüceltilirken; bir diğer yandan hiçbir hususun fanatiklik, takım sevgisi adı altında bu temel değerlerin önüne geçmesine izin verilmez. Tam kötü bir şey olacakken anlatıcının dış sesi: “Aman çocuklar buraya dikkat!” diye bağırırcasına o kötülüğe engel olur onu bir iyilik hâline; bir kıssadan hisse çıkarma hâline çevirir.

 

 

 

 

 

 

 

 

Kaynakça

Adalı, Bilgin. Renklerin Kardeşliği 1,2,3. Hep Kitap, 2018.

 


İşbu Web sitesi ve tüm sayfaları Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na tabidir ve içeriğine ilişkin her türlü ses, görüntü, yazı içeren bilgi-belge,marka ve her türlü fikri ve sınai haklar ile tüm telif hakları ve diğer fikri ve sınai mülkiyet hakları Çocuk Yazını'na aittir.