Bir Gol de Kitaplardan…

Bir Gol de Kitaplardan…

Merve Yavuzdemir | 30.06.2021


Teknolojik gelişmelerin, başta ebeveynler olmak üzere çocuklara rehberlik eden uzmanlarda oluşturduğu kaygıların başında dijital içeriklerin basılı içeriklerle mücadelesi gelir. Daha da özelde her geçen gün niteliği artan dijital oyunların çocukların okuma kültürünün önünde bir engel oluşturduğu, kitapların 3T ile girdiği savaşı kaybetme ihtimali, yetişkinlerin içinden çıkamadıkları bir sorunsaldır. Özellikle futbola ilgi duyan ilkokul çağı çocuklarının, okur olması konusunda kimi zaman zorluk yaşanmakta. Oysa ki bu kalıplar son yıllarda yavaş yavaş yıkılmaya başladı. Çünkü çocuklar 80’li ve 90’lı yıllarda futbolu sokakta oynayan ve maçları sadece televizyondan izleyen ebeveynlerinden farklı olarak, futbolu hayatlarının her anında görme, duyma, bilme, tüketme ya da üretme imkânına sahipler. Özellikle konsol oyunlarıyla sadece futbolun saha kısmı ile ilgili değil, tüm süreçlerine ilişkin deneyim sahibiler. Bu durum da çocukların sadece takım tutması ya da belirli oyuncuları sevmesinden öte, öğrenme güdülerini daha fazla harekete geçirmeyi sağlıyor. Tam da bu noktada sayısı her geçen gün daha da artan futbolcu biyografileri çocuklar için okur olma serüveninde önemli bir basamak oluyor. Destekledikleri, beğendikleri futbolcuların çocukluklarını ve geldikleri noktaya ulaşmada yaşadıkları deneyimleri okumak, sadece futbolcu yönü ile değil sosyal yönünü de bilmek istiyorlar. Eskisi gibi sadece süreli yayınları takip etmek yeterli olmuyor. Özellikle erkek çocuklarının sosyalleşmede bir köprü olarak kullandıkları spor, daha da özelinde futbol sohbetleri de bu bağlamda şekilleniyor. Çocuklar sadece kitapları okumuyor, yazdıkları bloglar ya da ürettikleri vloglarla bilgilerini dönüştürmek ve aktarmak konusunda da çok önemli bir motivasyona sahipler. Peki, yetişkinler tarafında durum nedir? Biz çocukların birden yaygınlaşan ve popüler hâle gelen futbol temalı kitapları okuması konusunda ne düşünüyoruz?

 

Kurucusu olduğum Kütüp-Anne Platformu olarak,  2016 yılından bu yana her çocuğun doğduğu andan itibaren kaliteli, nitelikli ve yeterli bilgiye eşit şekilde erişme hakkından yola çıkarak, kamusal bir mekân olan kütüphanelerin; toplumun her kesimindeki çocuğun yaşam kalitesini artıracak, hayal gücünü destekleyecek ve bilgilerini derinleştirecek ücretsiz materyal ve hizmeti sürdürülebilir şekilde sağlaması için gönüllülük esaslı çalışmalarda bulunmaktayız. Bu kapsamda yürüttüğümüz farkındalık kampanyaları, projeler ve okuma kültürü programlarımız vesilesi ile çocukların okuma kültürünün gelişmesine katkı sağlamayı hedefliyoruz.

 

Platform olarak 5 Mayıs 2021 tarihinde Instagram hesabımız üzerinden yapmış olduğumuz bir gün süreli 5 sorudan oluşan mini ankette gördük ki yetişkinler olarak futbol(cu) konulu kitapların çocukların okur olmasına katkı sağladığını düşünüyoruz. Çocuklar genel olarak bu alanda kurgu dışı kitapları daha çok tercih ediyorlar. Bu tercihler yetişkinlerin çocuklar için yaptığı tercihlerle örtüşmüyor elbette. Ancak yetişkinlerin de bu türe şans verdiğini söylemek pek mümkün değil. Futbolcu biyografileri okuyan ya da filmlerini izleyen yetişkin sayısı diğer edebi ürünlere nazaran daha da az. Bu konuda bir ön yargının var olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

 

Bir düşünelim, “severek ve hayranlıkla” Harry Potter serisini okuyan ve filmlerini izleyen bir çocuk okur ile “severek ve hayranlıkla” Pele kitabını okuyan ve Pele: Bir Efsanenin Doğuşu filmini izleyen çocuk okur arasında gerçekten bir fark var mı? Pek tabii popüler kültürün ve oluşan yoğun talebin edebi ürünlerin niceliğini artırırken niteliğini aynı oranda arttırıp arttırmadığı konusunda kaygı duyulması çok normal. Ancak futbol alanında gerek çeviri kitaplar gerekse yerel yazarların kurgu ve kurgu-dışı eserlerindeki artış, bizlere seçenekler sunmaktadır. Bu seçenekler arasından doğru kitap ile çocuğun buluşması noktasında ebeveyn, öğretmen ve kütüphanecilere her zamanki gibi görev düşmektedir. Çocukları kendi tercihlerini en iyi şekilde yapabilecek bir okur olarak yetiştirmek ana hedefimiz olmalıdır. Unutulmamalıdır ki okuyacakları kitabı seçmek, istedikleri zaman ve mekânda okumak, gerektiğinde ara vermek ya da değiştirmek gibi çocukların da okur olarak hakları bulunmaktadır.

 

Çocukların (özellikle ilkokul dönemindeki erkek çocuklarının) okumak için neden futbol biyografilerini seçtiğini anlamak için önce kendi oğluma sordum, sonra 1000kitap sitesinde yer alan yorumları inceledim. Aşağıda çocukların yaptıkları kitap okuma deneyimlerinden aldığım bazı kesitler listelenmektedir:

“250 sayfalık bir kitabı 7 saat içinde bitirdim.”

“Karşılaşılan her türlü zorluğa rağmen başarı için mücadelesini sonuna kadar devam ettiren ve tüm dünyayı kendine hayran bırakan kişinin hikâyesi.”

“Hayatı başarılarla dolu bir sporcunun bu başarılarını nasıl kazandığını neler yaptığını, kendim bu yolda ne yapabilirim sorularının cevaplarını bulmak ve Ronaldo'yu daha iyi tanımak için okudum.”

“Futbolun asla sadece futbol olmadığını bir kere daha net bir şekilde anladığımız bu kitapta, yalın ve sürükleyici bir dil kullanıyor yazarımız.”

“Bir futbolcunun hayatı bu kadar mı güzel anlatılır.”

“Elimizde var olan yeteneğin gelişmesini gösteren en iyi kitaplardan biri.”

 

Yukarıdaki yorumlar ve daha nicesini okuduğumuzda özellikle biyografilerin çocukların özgüvenlerine katkı sunacak gerçek hikâyeler içerdiğini ve bu nedenle tercih edildiklerini görmek mümkün. Daha da güzeli, çocukların hayran oldukları sporcuların mesleklerinin dışındaki erdemli karakterlerini keşfetmeleridir. Üstelik sporun çocukların okuma kültürünün oluşmasında önemini fark eden ülkeler de okuma kültürü projelerini oluştururken bu alandan da faydalanmaktadır. Aşağıda mevcut örneklerden bazılarını Çocuk Yazını okurları için listeledim:

 

Sonuç olarak, eğer bir çocuk televizyon başında konsol oyunu oynama imkânına sahipken aynı zamanda futbolcu biyografisi okuyorsa ya da hiçbir teknolojik imkâna sahip olmayan bir çocuk, futbolcuların hayat öykülerinden edindiği deneyimlerle geleceği için hayal kuruyorsa ve kitaplar ile öğreniyor, sorguluyor, hayal ediyor, duygudan duyguya geçiyor, sosyalleşiyor ve okumaya devam ediyorsa kitaplıklarımızda ve kütüphanelerimizde futbol temalı kitaplara yer açma vakti gelmiştir. Ebeveynler olarak ön yargılarımızı bu kitapları okuyarak bir yana bırakmaya ne dersiniz?

 

 

 

 

 

 

 

İşbu Web sitesi ve tüm sayfaları Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na tabidir ve içeriğine ilişkin her türlü ses, görüntü, yazı içeren bilgi-belge,marka ve her türlü fikri ve sınai haklar ile tüm telif hakları ve diğer fikri ve sınai mülkiyet hakları Çocuk Yazını'na aittir.